Kat kalorifer kazanlarında olduğu gibi depolanmış
bir su kütlesinin ısıtılmasından farklı olarak
kombiler şofbenlerdeki gibi bir boru demetinden akan
suyun ısıtılması prensibine dayanmakta olup, çok az
yer kaplarlar. Sıcak su temini cihaz
içindeki boyler veya ani su ısıtıcısı ile sağlanır.
Pilot alevli ve elektronik
ateşlemeli tipleri vardır. Kombi cihazına yanma
havasının temini ile baca gazlarının dışarıya atılış
şekillerine göre sınıflandırmak mümkündür.
» Hermetik Tip Kombiler :
Açık yanma odası bulunmayan
kombiler. Hermetik tabir ettiğimiz
cihazlar olup bacaya ihtiyaç göstermezler. Yanma odaları kapalı hücre
biçiminde olup, doğalgaz için gerekli olan yanma
havasını bir fan yardımı ile dışarıdan alırken,
yanma sonucu oluşan atık gazları aynı şekilde dış
ortama vermektedir. Hermetik cihazlar bir hava
akım borusu ile dış ortama bağlanmak zorundadır.
» Bacalı Tip Kombiler : Yanma odası bulundukları
ortama açık olan ve bulunduğu ortamın havasını
kullanan baca bağlantısı bulunan cihazlar bacalı
kombi olarak adlandırılırlar. Mutlaka çekişi iyi bir
bacaya bağlanmalı ve bulunduğu ortam
havalandırılmalıdır. Banyolar ve hacmi 8m3’ten az
olan yerlere konması uygun değildir. Nelere dikkat etmelisiniz?
Tüm firmalardan ayrıntılı
bilgi alınız. TSE, CE, ISO 9002
standartlarına sahip olup olmadıklarını araştırınız.
Satış sonrası hizmetlerini
inceleyiniz. Cihazlar için verilen
garanti şartlarını sorunuz. Yanma ve yakıt tasarruf
sistemlerini kıyaslayınız. Cihazı çalışır vaziyette
görmeye gayret ediniz. Firma yetkili bayilerine,
ücretsiz keşifle dairenizi inceletip cihaz tipini
belirleyiniz. Cihazınızı eğitimli bayi
ustalarına monte ettiriniz. Ana firma tarafından
belirlenen prosedürlerin uygulanışını kontrol
ettiriniz
» Yoğuşmalı Tip Kombiler
: Yoğuşmalı kombilerin çalışma
prensibi normal hermetik cihazlar gibidir. En önemli fark ısı
eşanjörlerinin yakıcıdan ve baca gazlarından daha
fazla ısıyı absorbe edebilecek daha büyük alana
sahip olabilmesidir. Ana eşanjör,kazan dönüş suyu
sıcaklığı yeteri kadar düşük olduğunda baca
gazlarını 54 C'nin altına düşürecek ve baca gazları
soğutabilecek özelliğe sahiptir. Sıcaklığı 54 C'nin altına
düşürülen baca gazları içersindeki su buharı
yoğunlaşır ve su buharı içerisindeki gazlı sıvı geri
kazandırılarak kazanda kullanılır. Şayet bu kazanım yapılmamış
olsa baca gazları ile atık ısı olarak atılacaktır.
Baca gazı sıcaklıkları
klasik kazanlarda 200-250 C'iken bu değer yoğuşmalı
kazanlarda 50-60 C civarındadır ve potansiyel kazanç
buradan elde edilmektedir.
» Yoğuşmalı kombi Seçimi: Kazan Kapasiteleri ihtiyacı
karşılayacak şekilde seçilmelidir. Gerektiğinde büyük seçilen
klasik kazanlar düşük kapasitede kullanılacağından %
3-5 daha düşük verimle çalışırlar. Yoğuşmalı kazanlar
gerektiğinden büyük seçilmesinin verim üzerindeki
etkisi klasik kazanlardan daha azdır. ancak gerektiğinden büyük
seçilen kazan ilk yatırım bedelinin geri dönüşümünü
uzatacaktır.
» Fan sistemin en önemli iki
elemanı fan ve gaz valfidir. Değişken hızlı fan,gerekli
devir sayısını sağlayan sinyal,dış hava sıcaklığını
referans alan ve yanma için gerekli hava miktarını
sağlayan optimum fan devir sayısını hesaplayan
elektronik regülasyon sisteminden alır. sinyal konutun o anki hava
koşullarında ısıtabilmesi için gerekli olan enrjiyi
temin edecek yanmayı sağlayacak hava miktarına göre
fan devrini ayarlar. Değişken hızlı,DC motorlu
kazan besleme fanı elektrik tüketimini klasik
kazanlara göre % 15-50 arasında azaltmaktadır.
Kombi kat Kaloriferlerinin
seçim kriterleri ve montaj kuralları Doğalgaz ve Lpg yakmak üzere
geliştirilmiş olan kombi kat kaloriferlerinin
ülkemizdeki kullanımı gün geçtikçe yaygınlaşmaktadır
Kombilerin en önemli
avantajı, kullanıcıya arzu ettiği konfor koşullarını
bağımsız olarak temin edebilme serbestliği
sağlamasıdır. Diğer önemli avantajı ise ısının aynı
konut içerisinde üretilip tüketilmesi sayesinde
istenilmeyen ısı kayıplarının minumum düzeyde
kalması ve kullanımının ekonomik olmasıdır. En
önemli dezavantajı ise ilk yatırım maliyetinin
özellikle çok daireli apartmanlarda merkezi ısıtma
sistemlerine göre yüksek olmasıdır. Işlevsel
özellikleri bir takım farklılıklar içeren kombi
cihazlarının seçiminde yapılan hatalar ısınma
sorunları oluştururken yakıt tüketimini de olumsuz
yönde etkilemektedir. Montajlarda yapılan hatalar
ise işletme esnasında cihazlarda karşılaşılan
sorunları artırmakla birlikte sonu ölümle bitebilen
müessif olaylara neden olabilmektedir.
Kombi kat kaloriferi
yatırımının hem tekniğe uygun, hem de ekonomik
olarak gerçekleştirebilmesi için aşağıdaki
belirtilen kriterlerin göz önünde bulundurulması
gerekir. Cihaz Seçimi Mahal koşulları, ısıtma
sisteminin özellikleri ve kullanıcının ihtiyaçları
gözününde bulundurularak yapılmalıdır. Yanlış cihaz
seçimi ilk yatırım maliyetini gereksiz yere
artmasına, ayrıca işletme problemleri yanında yakıt
sarfiyatının da yükselmesine neden olacaktır. Cihaz Montajı Emniyetli bir yanma ve
güvenli kulanım için mutlaka uluslar arası
standartlara ve ilgili gaz idaresinin şartnamelerine
uyulmalıdır. Cihaz ve tesisat montajı standartlara
uygun yapılmadığı taktirde işletmeye alma ve çalışma
esnasında istenilmeyen sorunlarla veya daha da kötü
olaylarla karşılaşabileceği unutulmamalıdır.
Kombi Cihazlarının seçim
kriterleri nelerdir?
Mahalin hacmi Bacalı veya fanlı kombi
cihazları açık yanma hücrelidirler. Yanma işlemini
ortam havasını kullanarak yerine getirdikleri için
bu tip cihazların monte edildiği mahaller, minimum
10-12 m³ hacminde olmalıdır.
Havalandırma Durumu Bacalı ve fanlı cihazlar,
içinde bulundukları mahalin havasını
kullandıklarından bulundukları hacimler yeterli
havalandırmaya sahip olmalıdır.Mahal uygun kesite
sahip bir iç mahalden sürekli olarak
havalandırmalıdır. Menfez kesitleri cihaz
kapasitesine bağlıdır. Ve 24,000 kcal/h’lık bir
cihaz için 130cm² dir
Hermetik cihazların monte
edildiği mahale havalandırma menfezi konulmasına
gerek yoktur. Çünkü bu tip cihazlar sanip oldukları
özel baca kiti vasıtasıyla, yanma için gerekli taze
havayı doğrudan dış atmosferden alır ve eğzoz gazını
yine aynı set vasıtasıyla dış ortama tahliye
ederler. Bacalı tip cihaz özel bir
uygulama ile dolap ve kapalı bir hücre içerisine
monte edilecekse bu durumda bu bölümün üst ve alt
seviyelerinde çekiş ve taze hava gereksinimi için
sırayla 32-65cm² kesitlerinde birer adet menfez
bulundurulmalıdır.
Baca durumu Bacalı cihazların monte
edileceği mahalde çekişi iyi, uygun kesite sahip
müstakil veya şönt tip bir baca bulunmalıdır.
Cihazların bacaya bağlantısında standartların
öngördüğü kriterlere uyulmalıdır. Baca bağlantı
borusu bacaya tam sızdırmaz olarak bağlamalıdır.
Hermetik ve fanlı cihazlar için baca gereksinimi
yoktur. Ancak fanlı cihazlarda atık gaz seti,
hermetik cihazlarda ise baca kiti uygun konumda ve
ölçüde monte edilmelidir.
Hermetik cihazlarda atık gaz
setinin çıkış noktası bir başka kombinin çıkış
setine açılabilir pencere veya herhangi bir hava
menfizine 100cm’den daha yakın olmamalıdır. Bu
konuyla ilgili olarak standartlarda öngörülen detay
uygulama kurallarına riayet edilmelidir.
Cihazları duman kanalı ve
atık gaz çıkış setlerinin yanabilir malzemelerden
uzaklığı minimum 5cm olmalıdır.
Bacalı tip kombiler,
müstakil bacalı apartmanlarda yukarıdan aşağıya
doğru maksimum 5 kata kadar şönt bacalı
apartmanlarda ise yine yukarıdan aşağıya doğru
maksimum 10 kata kadar uygulanabilir. Daha fazla kat
içeren yüksek apartmanlarda ise yine bu sınırları
aşan alt katlara Hermetik kombi uygulamak
zorundadır.
Isı Kaybı Kombinin monte edileceği
konutun ısı kaybı, içinde bulunulan bölgenin iklim
koşulları ve binanın yalıtımı dikkate alınarak
konfor koşullarını sağlayacak şekilde
hesaplanmalıdır. Kombiler genellikle 20,000 kcal/h
ve 25,000 kcal/h kapasitelerinde üretilirler.
Konutun hesaplanan ısı ihtiyacı dikkate alınarak
uygun kapasiteli cihaz belirlenmelidir.
Kritik devre basınç kaybı Kombilerde kullanılan
sirkülasyon pompaları genellikle 3 devirlidir.
Sirkülasyon pompasının debisi konutun ısı
ihtiyacını, basma ve yüksekliği ise kalorifer
tesisatındaki direnci yenerek nitelikle olmalıdır.
Cihaz iç direnci ile kritik devre basınç kaybı
toplamı pompanın manometrik basma yüksekliğinden
düşük olmalıdır. Aksi takdirde kalorifer
tesisatındaki yetersiz sirkülasyon ve ısınamama
sorunlarıyla karşılaşılır. Bu nedenle kullanılacak
kombinin sirkülasyon pompası karakteristik
değerlerini tesisata uygunluğu kontrol edilmelidir.
Ayrıca cihaz montajı yapıldıktan sonra, ısıtma
tesisatının toplam direnci dikkate alınarak
sirkülasyon pompasının çalışma kademesi uygun devre
ayarlanmalıdır.
Tesisat su hacmi ve
genleşen su miktarı Kalorifer tesisatında
genleşen su miktarı, kombi cihazı içerisendeki
genleşme tankı kapasitesi ile yakından ilgilidir.
Tesisat suyunun ısınması sonucu oluşan genleşmenin
tank tarafından kompanze edilmesi gerekir.
Kombilerde kullanılan genleşme tankı hacmi cihaz
kapasitesine göre 6-10 litre arasında değişmektedir.
Tesisattaki toplam su miktarı ise radyatör cinsi,
boru çapı metrajı ile yakın ilişkilidir. Kombi
cihazlarının monte edileceği konutlarda tesisattaki
toplam su miktarı maksimum 220 litreyi aşmamalıdır.
Bu nedenle kombi cihazlarının yeni konutlarda gerek
yakıt tasarrufu gerekse genleşmenin konpanze
edilmesi amacıyla düşük su hacimli radyatörlerin
kullanımı tercih edilmelidir. Tesisatta mevcut
radyatörler kullanılacaksa tesisat su hacminin
cihazın genleşme tankı kapasitesine göre uygunluğu
kontrol edilmelidir.
Cihazın modeli, ateşleme
şekli Bacalı, fanlı ve hermetik
kombilerin ateşleme türüne göre pilot alevli ve
elektronik ateşlemeli modelleri mevcuttur. Pilot
alevli cihazlarda çalışma konumunda pilot sürekli
yandığından ihmal edilecek düzeyde de olsa ilave bir
gaz tüketimi söz konusudur. Elektronik ateşlemeli
cihazlarda ise ısıya veya sıcak suya ihtiyaç
duyulduğunda ana yakıcı otomatik olarak devreye
girmektedir. Bu nedenle elektronik ateşlemeli
cihazların kullanımı daha konforlu, yakıt tüketimi
daha ekonomiktir. Ancak elektronik ateşlemeli
kombilerin ilk yatırım maliyeti biraz daha
yüksektir. Ateşleme türüne göre hangi
cihazın seçilmesi gerektiği kararında teknik bir
sınırlama yoktur. Bu karar tamamıyla kullanıcının
arzusu ve tercihine göre verilmelidir.
Cihaz ve tesisat
montajında dikkat edilecek hususlar Kombi cihazları üretim ve
uygulama teknolojileri gereği bacalı, hermetik ve
fanlı olmak üzere üç farklı modelde üretilir. Ve
piyasaya sunulurlar. Işlevsel özellikleri gereği her
üç tip cihazın monte edilebileceği mahaller ile
ilgili sınırlamalar ve tesisat montajlarına ilişkin
kurallar uluslar arası standartlarda tanımlanmıştır.
Gaz Tesisatı Montajı - Gaz hattında özel doğalgaz
borusu kullanılmalıdır. Gaz tesisatı fittingsli
yapılacaksa bağlantı yerlerinde keten ve
sızdırmazlık macunu kullanılmalıdır. kurtulus teknik
servis, - Doğalgaz tesisatında
kullanılacak borunun çapı ve güzergahı onaylı
projeye uygun olmalıdır. Gaz boru çapı cihaz gaz
giriş ölçüsünden daha küçük olmamalıdır. - Gaz tesisatının
sızdırmazlık testi yapılmadan ve uygunluğu kontrol
edilmeden cihaz işletmeye alınmamalıdır. Gaz hattı
sızdırmazlık kontrolü gaz sayacı ile cihaz gaz
vanası, ve gaz vanası ile gaz bloğu arasında ayrı
ayrı yapılmalıdır. - Kombi girişine gaz açma /
kapama amacıyla mutlaka bir adet küresel doğalgaz
vanası konulmalıdır, - Gaz boruları dolap
içlerinden lambri arkasından, kartonpiyer altından
geçirilmez. Mutlaka açıktan çekilmek zorundadır.
- Gaz borusunun geçiş
güzergahı konusunda ilgili gaz idaresinin
şartnamesine uyulmalıdır.
Isıtma ve Kullanım Sıcak Su
Devresi Montajı - Kalorifer tesisatında
siyah dikişli boru, kullanım suyu tesisatında ise
galvaniz boru kullanılmalıdır. - Soğuk su girişine bir adet
açma kapama vanası ile soğuk su tesisatından gelecek
pislikleri tutmak amacıyla bir adet filtre
konulmalıdır.baymak servis - Kombinin kalorifer dönüş
hattı üzerine bir adet pislik tutucu filtre
konulmalıdır. - Tesisat montaj konumuna
göre üstten veya alttan dağıtım olabilir. Eğer
ısıtma tesisatı üstten dağıtım ise tesisatın en üst
noktasına otomatik hava tahliye pürjörü
konulmalıdır. - Her bir radyatörün giriş
ve çıkışına radyatör vanası konulmalıdır dönüşe
konulacak vananın reğlaj ayarı tip olması tavsiye
edilir. - Kullanım esnasında
radyatörlerde olabilecek havanın tahliye
edilebilmesi amacıyla her radyatör grubunda hava
tahliye pürjörü olmalıdır.baymak servis - Herhangi bir nedenle
tesisatta oluşacak aşırı genleşme neticesinde
kalorifer tesisat suyu 3 bar emniyet ventilinden
tahliye olacaktır. Mahalde kirliliğe neden olmamak
için 3 bar emniyet ventilinin ucu uygun bir boru
parçası ile drejana bağlanmalıdır.baymak servis
- Kombi kalorifer
tesisatındaki suyun zorunluluk halinde boşaltılması
gerekebilir. Bu amaçla; kalorifer tesisatının en alt
seviyesindeki uygun noktaya ( genellikle banyo) boşaltma
musluğu takılmalı ve en yakın gidere bağlantısı
yapılmalıdır. - Kombinin kullanım sıcak su
devresi bulaşık ve çamaşır makinelerini de
besliyorsa, uygun yerlere bağlantı muslukları monte
edilmelidir.
